Agogô
Agogô (Yoruba: ['aɡoɡo])[1] de la sɛla n ani wuu wia la. A pɔsega zi'an de la nɛresabega so'olum n de 'West African' yuuma puan la gee nananawa hali la lagum po paɛ Brazilian duma yuuma puan mɛ ti ba tara de'ena. Agogôs ze'ele la kuto tuyi puan bii ba tari la kuto tuyi maala e.
[demese | demesego zia]Agogô Pi'ileŋo (Etymology)
[demese | demesego zia]Agogô yelebire wa ze'ele la 'West African' so'olum. Ágogo de la yelebire ti Edo, Idoma, Igala, la Yoruba nɛreba n boi Nigeria yi'ira.[2]Gee de'eŋo lɔgerɔ woo n ani bala za'a waabi yu'urɛ de la òjè, ti la vuurɛ dɛna "kurego".[3]de'eŋo lɔkɔ wa de la sɛla n boi bii n paɛ America yɛsa la ba yuum da'ari nɛresabesi la zuo.[4]
Agogô wa mɛti se'em (Construction)
[demese | demesego zia]Pɔsega la puan, agogô nyaa de la sɛla ti ba tara kuto zo'e zo'e maala e. Ba ni tara la kuto tuyi n ani wuu fani duma gee ba dagi fani duma. Wuu tu pugum yele se'em la, Agogô yelebire wa ze'ele la 'West African' so'olum. Ágogo de la yelebire ti Edo, Idoma, Igala, la Yoruba nɛreba n boi Nigeria yi'ira. Gee de'eŋo lɔgerɔ woo n ani bala za'a waabi yu'urɛ de la òjè, ti la vuurɛ dɛna "kurego".de'eŋo lɔkɔ wa de la sɛla n boi bii n paɛ America yɛsa la ba yuum da'ari nɛresabesi la zuo.[4]
Agogô wa de'eni se'em (Playing)
[demese | demesego zia]Agogo pɔsega zi'an de la nɛresabega so'olum n de 'West African' yuuma puan la gee nananawa la paɛ Brazilian duma yuum puan mɛ ti ba tara de'ena. Agogôs ze'ele la kuto tuyi puan bii ba tari la kuto tuyi maala e. Ágogo de la yelebire ti Edo, Idoma, Igala, la Yoruba nɛreba n boi Nigeria yi'ira. Gee de'eŋo lɔgerɔ woo n ani bala za'a waabi yu'urɛ de la òjè, ti la vuurɛ dɛna "kurego".[3] de'eŋo lɔkɔ wa de la sɛla n boi bii n paɛ America yɛsa la ba yuum da'ari nɛresabesi la zuo. A zamesegɔ ka Rui bo'ora sɛba duma n ze'ele bini la.[5]
Agogô wa tuuma bii tuulum (Uses)
[demese | demesego zia]Nigeria
[demese | demesego zia]Gulegɔ la luŋa de la Yoruba duma de'eŋo lɔgerɔ n pakɛ kankaŋi bɔna Ba buuri malema puan, bala âgogo de la sɛla ti ba tara naara la de'eŋo kuseko ti ba yi'ira ti Ìpèsè bɔna Ifá kibesi dia puan saŋa woo.[6]Dagi bala ma'a gee ba kelum tara âgogo yuuma mɛ pɛgera yaabeduma bii tingama bɔna Yoruba baga tuuma puan, magesɛ wuu Afro-juju, Apala, Fuji, la basɛba. A kɔ'ɔm bɔna la Nigeria malema kibesi puan ti ha tara pa'ala Yoruba malema.[7]
Brazil
[demese | demesego zia]Se'em ma'a ti ba yuum da'ara nɛreba ze'ele 'West African' so'olum la saŋa ti ba yuum tari Agogô yuum yakɛ solemiisi tinsi puan. Gulegɔ la luŋa de la Yoruba duma de'eŋo lɔgerɔ n pakɛ kankaŋi bɔna ba buuri malema puan, bala âgogo de la sɛla ti ba tara naara la de'eŋo kuseko ti ba yi'ira ti Ìpèsè bɔna Ifá kibesi dia puan saŋa woo.[8] Dagi bala ma'a gee ba kelum tara âgogo yuuma mɛ pɛgera yaabeduma bii tingama bɔna Yoruba baga tuuma puan, magesɛ wuu Afro-juju, Apala, Fuji, la basɛba. A kɔ'ɔm bɔna la Nigeria malema kibesi puan ti ha tara pa'ala Yoruba malema.[8].[9]. Ágogo de la yelebire ti Edo, Idoma, Igala, la Yoruba nɛreba n boi Nigeria yi'ira.[10] Gee de'eŋo lɔgerɔ woo n ani bala za'a waabi yu'urɛ de la òjè, ti la vuurɛ dɛna "kurego".
Kelum bisɛ kalam (See also)
[demese | demesego zia]Cowbell (instrument)
Claves
Cultural appropriation
Viisegɔ gɔnɔ (References)
[demese | demesego zia]- ↑ https://omeka-s.grinnell.edu/s/MusicalInstruments/page/samba
- ↑ https://omeka-s.grinnell.edu/s/MusicalInstruments/page/samba
- ↑ https://omeka-s.grinnell.edu/s/MusicalInstruments/page/samba
- 1 2 https://omeka-s.grinnell.edu/s/MusicalInstruments/page/samba
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/
- ↑ https://everyevery.ng/a-yoruba-musical-instrument-agogo/