So'ose paɛ yelezuo la

Elijah Amoo Addo

Ze'ele Wikipiidiya
Elijah Amoo Addo
nera
naaŋɔmale Demese
country of citizenshipGhana Demese
family nameAddo Demese
date of birth1 Salurego 1990 Demese
place of birthAnkara Demese
languages spoken, written or signedEnglish Demese
occupationLɛɛbera Demese
educated atUniversity of Cambridge Demese

Elijah Amoo Addo (ba dɔgɛ e la 1 August 1990 yuunɛ la puan). A de la Ghana didugera n koose diisi n boi  Africa woo. A pɔsɛ la  2014 yuunɛ la puan ti a pɔsɛ dia koosego ti nananawa, a dia koosego wa de la sɛla m paɛ West Africa tinsi wa woo puan. Fu san bisa Ghana, Accra, puan a iŋɛ la sɛla ti ba tara diisi bɔɔra kɔma zaŋa zaŋa dɔla diisi koosego duma zi'an.

Addo tigere wa n iti se'em de la, ba dɔli la diisi koosego zi'an tɔ'ɔsa diisi ti na ni di gee gee bii diisi ti ba ka bɔta ba. Ba nyaa ni lagesɛ diisi miŋa mɛ nyaa ni malum malege ba suŋa suŋa tara ba kiŋɛ kiibesi la naseduma kɔma bɔŋa zi'an bɔ'ɔra ba.

Sela n kelum pa'asɛ de la, a tigere wa yuum baŋɛ ti diisi zo'e zo'e n boi Ghana ni sa'am basɛ la yoo yɛsa pala m ka ani suŋa la zuo. Bala zuo la, a sɔseri mɛ la nisi duma to ba za'a bisɛ ba wan iŋɛ se'em ti bala kan le bɔna n boi Ghana wa.

Ze'ele 2017 yuunɛ la puan, Addo yuum to'e la na'asegɔ seko ti ba yi'ira ti awarded a "Queen's Young Leaders Award" ze'ele British duma napɔka Majesty Queen Elizabeth II bɔna Buckingham nayire.

Addo tuuma kankaŋi de la a suŋɛ ti diisi sa'aŋɔ bɔna Ghana wa ti la kiŋɛ zae. A tuuma wa zuo, n yuum basɛ ti ba yuum naasɛ e ti a to'e sɛla ti ba yi'ira solemiine puan ti "Takeda Young Entrepreneurship" bɔna 2018 yuunɛ la puan.

A pɔsega vom la sukuu yɛla

[demese | demesego zia]

source:[1]

Addo de la Ghana nɛra ti ba dɔgɛ e 1 August 1990 yuunɛ la puan n boi Accra, Ghana n boi Akuapem-Mampong so'olum.[2]Iŋa ma'a n yuum de a dɔgereba budibela gee ti a sɔ yuum ki gee basɛ e iŋa n yuum ta dɛna yuum pia la ayi ma'a la.

A pɔsɛ a sukuu kiŋɛ bɔna la St. Thomas Aquinas Secondary n boi in Accra, Ghana wa gee ze'ele bilam kiŋɛ ta zamesɛ duma tuuma bɔna Sphinx Hospitality school la 'catering services' bɔna Lagos, Nigeria.

A tari miilu mɛ bɔna duka tuuma puan bɔna YALI West Africa RLC-GIMPA gee kelum zamesɛ bɔna 'University of Cambridge bɔna 2017 yuunɛ la puan.[3][4]

A duka tuuma yɛla

[demese | demesego zia]

Addo sore pɔsega de la dia duka tuuma ti a pɔsɛ bɔna Lagos, Nigeria tiŋa puan. A yuum pɔsɛ tuna mɛ n boi dia koosego zi'an ti a lagesɛ ligeri suŋɛ amiŋa sukuu puan. Ti daarɛ diyima ti a yuum dikɛ dia ka'ɛ basɛ gee ti'isa ti ba sagum mɛ. Zuo daana la n yuum nyɛ, a puurɛ yuum ka pee ti a yuum tuura Addo. Bilam ti Addo yuum kaasa gee tɔgera yeti iŋa dɔgeraba san bio ni mɛ, iŋa kan basɛ aukuu kinɛ gee bɔna bini pɛɛra laasi. Bilam puan ti zuo daana la yuum nyaa zɔ a nimbu'ɔ gee yuum dikɛ e kiŋɛ to a ta zamesɛ bɔna Sphinx Vocational Training School in Lagos.[5] A tum mɛ n boi Marios dia koosego zi'an n boi, Lagos, 2010 yuunɛ la puan.[6][7]

Addo lem Ghana la 2011 yuunɛ la puan.[8][9][10][11] 2012 yuunɛ la puan, ba yuum loe e ti a ta dɛna zuo daana bɔ'ɔra "+233 Jazz Bar" n boi Accra gee yuuƒnyaa ta dɛna gɔngulesa bɔ'ɔra "Greater Accra Chefs Association".[12] A kwlum tum mɛ bɔna Burger la Relish 2015 yuunɛ la puan. Ze'ele 2017 yuiʒla puan ti a pɔsɛ, "Okumkom" ("A Ku kɔm) ti ba tara tuna n boi Teshie, Accra.[13] Addo tigere la nyɛ dia n paɛ kalɛ $8,000 ta paɛ $10,000 suŋera Africa duma. Bala zuo ti ba yuum na'asɛ e bɔna 2014 yuunɛ la puan "Ghana-Dubai International Awards".[14][15] Iŋa n boti ri a iŋɛ sɛla de la a ta'am suŋɛ nɛreƒn paɛ miliyɔm diyima (1 million) bɔna 2020 yuunɛ la puan.[16]

2017 yuunɛ la puan, ba yuum na'asɛ e mɛ n boi Africa to a ta to'e "Queen's Young Leaders Award"[18][19] ze'ele napɔkasɛka ti ba yi'ira ti Queen Elizabeth II ze'ele United Kingdom bɔna Buckingham nayire[20][21]. A tuuma kankaŋi de la a suŋɛ ti dia sa'aŋɔ DA bɔna Ghana wa.[22] 2018 yuunɛ la puan ba yuum naasɛ e mɛ bɔna awarded "Takeda Young Entrepreneurship Award" n boi Takeda n boi Tokyo, Japan tiŋa puan. Sɛla n sɔi iŋa n tari sɛla ti ba yi'ira ti "Okumkom mobile app" wa'ana gee kelum suŋera diisi sitɔɔ duma basɛba ti a loose.[23]

Naasegɔ duma

[demese | demesego zia]

•2017, Queen's Young Leaders Award

•2017 100 Most Influential Young Africans[17]

•2019, Delivered a pitch at the EuroAfrican Forum[18]

Viisegɔ gɔnɔ

[demese | demesego zia]
  1. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  2. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  3. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  4. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  5. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  6. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  7. https://web.archive.org/web/20190906090743/https://africanstylesandculture.com/2017/07/20/elijah-amoo-ghanaian-chef-26-running-a-food-bank-for-the-less-privileged/
  8. https://web.archive.org/web/20190906090741/https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/06/03/chef-elijah-amoo-addo-confirmed-to-address-about-how-food-can-foster-stronger-relations-between-europe-and-africa/
  9. https://chefsinafrica.fr/Nos-pionniers/chef-elijah-amoo-addo/
  10. https://chefsinafrica.fr/Nos-pionniers/chef-elijah-amoo-addo/
  11. https://web.archive.org/web/20190906090741/https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/06/03/chef-elijah-amoo-addo-confirmed-to-address-about-how-food-can-foster-stronger-relations-between-europe-and-africa/
  12. https://web.archive.org/web/20190906090741/http://futureofghana.com/tag/chef-elijah-amoo-addo/
  13. https://web.archive.org/web/20190906090741/http://futureofghana.com/tag/chef-elijah-amoo-addo/
  14. Archive copy.
  15. Archive copy.
  16. https://foodtank.com/news/2018/06/elijah-amoo-addo-ghanaian-chef-food-waste-hero/
  17. Archive copy.
  18. Archive copy.