Fura (food)
| country | Nigeria  |
|---|---|
| country of origin | Nigeria |
| used by | drinking |
| maintained by WikiProject | WikiProject Intangible Cultural Heritage |
Fura bii doonu de la dia buuri kasɛka e yese ze'ele West Africa's Sahel tiŋa gee me kelum niɛ e boi Zarma-Songhai, Fulani la Hausa nɛreba e boi Sahel.1 2 Ka de la Ki ti ba buse a niim mi'ilum nyaa kile ba ti ka dɛna "fura" ti di vuurɛ dɛna Ki ti ba buse niim kile. Ba diti ka mɛ e boi Niger la Gaana. 3 Ba ni niim Ki la bagɛ mɛ nyaa bile gee kile a kilesi kilesi, nyaa ni siim a gee gɛregɛ a la Nono-illum ti ba mi'ilum ba.4 5 Ba san dikɛ fura la nono ti ba yi'ira ka ti Fura Da Nono, buuri ko'om busebo ti ba maalɛ a ti ka tara "carbohydrate la fiber".6 Fura dia la la fura da nono bunyuula la niɛ mɛ e boi Northern Nigeria. Ba tari ba bɔ'ɔra bii ba nyuuri a mɛ e boi yɛla bii zi'irego ni'mi'urɛ a puan gee me kelum dɛna dia ti ba dita wuntɛɛŋa.7 8
Maaseŋɔ
[demese | demesego zia]Fulani pɔka e maali fura
Lɔgerɔ duma
Naara Zom bii kemɔlega 9
Nanzubuka
Nanzukɛ'ɛsi bumbuka
Kakadure kɛ'ɛsi bumbuka
Nanzuŋmiilega bumbuka
Yaarum ti fu lem bisɛ 10
Sikeri
Fɔla Si'a ti ba dɔla maala a
[demese | demesego zia]Wia dinɛ de la fu pee naara la gee yese ba uto la.
Ti ba nyaa ku'ɛ ti fu niim, ta pa'asɛ la kakadure kɛ'ɛsi, nanzuŋmiilega, nanzusabelega ti ma za'a gaam taaba niim bagɛ.
Yaarum ti fu wan lem bisɛ kelum pa'asera bini mɛ gee nyaa wan ta ka'ara ita toore puan nyaa tɔɔra gee ita Ko'om fifi miisera ti ba nyaa ta lagena taaba ana bii mɔli.11
Dina puan ti fu nyaa kile a fum e botı ti ba aŋa la ana se'em.
Ba mɔli la me ta'am kelum ka'ɛ iŋɛ laa puan mɛ nyaa dikɛ vuɔ pi a yu'uŋɔ ze'ele ti ka nyaa mi'e.
Fum e kile si'a la ba ni dugɛ a mɛ e boi dukɔ puan, nyaa le tɔ' gee miisera a la ko'om le yɛ'ɛsa. Fu tɔɔri mɔli la la bala gura bu e ta bagɛ paa.
Ba e bagɛ se'em la fu nyaa ta'am kile a fum e botı ti ka kilese bii ŋmɛbesɛ ana se'em.12
Ba ni puke a mɛ la naara bii kemɔlega Zom ti la ta'am suŋɛ ti fura la da ta'am ta taaba.10