GURENƐ KͻͻSI (ALPHABETS)
GURENƐ KͻͻSI (ALPHABETS)
Tu tari la kͻͻsi pisiyi la sinuu (25) wa n boi tilum wa gulesa Gurenɛ puan’ A, a B, b D, d E, e ɛ, ɛ F, e G, g H, h I, i K, k L, l M, m N, n ꬼ, ꬼ O, o ͻ, ͻ P, p S, s T, t U, u V, v W, w Y, y Z, z
The vowel letters U, u and I, i are used to represent two sounds each that are I and ʊ i={i, I} and u={u, ʊ}
Gurenɛ Kͻdaasi a, e, ɛ, i, I, o, ͻ, u, ʊ
Gurenɛ Kͻnya’asi B, D, F, G, H, K, L, M, N, ꬼ, P, S, T, V, W, Y, Z
Gurenɛ Kͻta’ama Ny, kp, ꬼm/ꬼw, ky, gy.
Ny= nyanɛ, nyaꬼɛ, nyɛnɛ, nyɛna, yiima. Kp= ka’a/kpa’a, ka/kpa, suke’ene/sukpe’ene. ꬼm/ꬼw= ꬼmaaꬼa/ꬼwaaꬼa, ꬼmɛleꬼa/ꬼwɛleꬼa, ꬼmɛ/ꬼwɛ, ꬼmɛ’ɛra/ꬼwɛ’ɛra. Ky= ki/kyi, kiꬼɛ/kyiꬼɛ, kiim/kyiim. Gy= gigenɛ/gyigenɛ, ge’ere/gye’ere.
Gurenɛ kunkogu’usiga (’)/(apostrophe) E,g. ba’a, da’a, pa’a, da’aꬼa, da’ara, ma’a, zi’an, pa’alɛ, pa’ala, ba’asegͻ, pu’usegͻ
Gurenɛ nyͻ puan wuunleꬼͻ (˜)/nasal E,g. ba͂’a, ba͂’ara, ka͂lɛ, gɛ͂, ga͂, ga͂’arɛ, da͂alɛ.
Viisegͻ Lͻgerͻ