So'ose paɛ yelezuo la

Ghanaian Smock

Ze'ele Wikipiidiya
Ghanaian Smock
subclass ofwoven fabric Demese
country of originGhana Demese
made from materialcotton, dye Demese
fabrication methodstripweave Demese
maintained by WikiProjectWikiProject Intangible Cultural Heritage Demese

Ghana banaa, dansika bii tani (Ghanaian Smock) de la fuo ti budaasi la pɔgesi yɛɛra bɔna Ghana wa.[1] A de la lɔgeseko n boi zi'an woo Ghana tiŋa wa puan. Ba yi'iri fuo miŋa la Tani n boi Dagbani yetɔgum la puan gee ti ba yi'ira budaasi dinɛ la de la Bin'gmaa gee ti pɔgesi dinɛ la dɛna Bin'mangli. Ba yɛɛri fuo wa mɛ la zufaka bii bɔbega. Fu ta'am kelum dikɛ fuo miŋa naɛ la kurega bii tagera mɛ yɛ.[2]

Sɛba duma n yuum zabɛ to'e Ghana bɔna solemiisi nu'usum la yuum yɛ la tansika wa bɔna March  ŋmarega la puna ka dabesa ayoobi daarɛ n boi 6, 1957 yuunɛ la puanɛ.[3][4]

A yuura asi'a (Other names)

[demese | demesego zia]

Dansika wa yu'urɛ mi de la Bun-nwↃ bii Bana bɔna Mamprusis yetɔgum puan, fugu bɔna Mossi yetɔgum puan, batakari bɔna Asante yetɔgum puan, dansika mi bɔna Frafra yetɔgum puan gee ti ba yi'ira ka Banaa bɔna Kusaal yetɔgum puan n boi Upper East so'olum la puan.[5]Daame sa la, naduma la nɛra woo n yuum yɛɛri ba bɔna Dagbon so'olum za'a n boi Northern Regions gee kelum bɔna Ghana wa waabi. Dansika wa yuum pɔsɛ la saŋa sɛka ti Yaa Naa Zanjina n boi Northern Region so'olum la puan gee nananawa la nyaa paɛ zi'an woo mɛ n boi West Africa la tingɔŋɔ wa woo puan. Dansika wa kelum ŋwana la sɛla ti Burkina Faso  duma yɛɛra ti ba yi'ira ka ti  'faso dan fadi'.[6]

Dansika la 'Kente' n de buuri la lɔgeyɛɛtɔ bɔna Ghana wa. Kente lɔkɔ wa pɔsɛ ze'ele la 'Ashanti Region' n boi Ghana.[7]

Viisegɔ lɔgerɔ

[demese | demesego zia]
  1. Archive copy.
  2. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bernard-Monarh-details-history-behind-Nkrumah-rsquo-s-Independence-Smock-1849916
  3. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bernard-Monarh-details-history-behind-Nkrumah-rsquo-s-Independence-Smock-1849916
  4. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bernard-Monarh-details-history-behind-Nkrumah-rsquo-s-Independence-Smock-1849916
  5. https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bernard-Monarh-details-history-behind-Nkrumah-rsquo-s-Independence-Smock-1849916
  6. https://www.researchgate.net/publication/319417874
  7. https://www.researchgate.net/publication/319417874