Kitenge
Kitenge bii Chitenge (pl.vitenge Swahili;zitenge bɔna Tonga tiŋa puan) la de la East African, West Africa la Central Africa lɔgerɔ n ŋwani sarong, gee ti pɔgesi ni yɛɛra gee dikɛ sɛba viilege ba sɛɛsi la ba zuo bii iya bunɔ. Kitenge de la sɛla ti sɔlemiisi yi'ira ti 'colorful fabric la' n dɛna buuri ayima ayima. Kenya tiŋa puan la Tanzania tiŋa puan, ba ni gulese la Swahili yeletɔgum iŋɛ fula puan. Ba ni ŋwani la 'confusion' la Kangas duma n tare 'text' n ka ŋwani la kitenges la, n ka tare 'text' la.
'A typical kitenge pattern'
Dã'areba la sɛba n wana ti ba bisɛ bii kae yuum yɛ la African kitenge fuo. Kitenge ŋwani la kangas la kikoi, amaa ba tiibege mɛ gee ti ba nuurɛ la wogɛ. Kenya, Uganda, Tanzania, Sudan, Nigeria, Cameroon, Ghana, Senegal, Liberia, Rwanda,Burundi, la Democratic Republic n de Congo la n de tiŋsɛba n yɛɛra kitenge fuo la. Malawi tiŋa, ba yi'ire fuo la ti chitenje, gee ti Namibia la Zambia tiŋa nɛreba basɛba yi'ira ti chitenge. San sɛka mɛ, ti budaasi mɛ ni dikɛ lɔ ba sia dawalega. Malawi tiŋa , ba malema puan dudaasi ka yɛ ta ka. Gee nananewa ti ba gomena la yuum yele ti ba suŋɛ Malawian tiŋa la gee yɛ kitenge Azumah daare.
Kitenge ka de lagefɔ fuo ti ba dikɛ mu'uŋɔ zuo zuo iŋɛ ka la 'political slogans'.
Bama n maale sɛla fuo la puan la de la 'industrialised version of the traditional batik techniques' n bɔna Indonesia tiŋa duma. La de la sɛla ti ba yi'ira ti 'wax print' la, gee ti ba gulega la niɛ mɛ. Zina beerɛ, ba yuum maala 'wax prints' ti ba niɛ ana suŋa ti mu'ulegɔ ka zuo ka puan. Gulega la tare ka vɔɔrɛ mɛ. Paati duma zuo zuo mɛ gulega ba fuo puan la nɛreba basɛba. Ba dikɛ fuo la iŋa la lɔgeyɛɛto, 'blouses' la kuresɛ mɛ.
Ka tuuma
Kitenges fuo mɛ ta'am dikɛ kiŋɛ zi'isi zuo zuo woo ' symbolically and practically '. Kitenges fuo la n yɛ ti la tare yɛlesum bɔ'ɔra tɔ. Kãalɛ sɛba n tare kitenge tuun n wana.
Malawi tiŋa puan, kitenge fuo la, pɔgesi n yɛɛra ka kuurɛ puan. Gee ti pɔgesi lɛm tara bã'ara kuma ba puurɛn. Ba ta'am dikɛ bã'a ba niŋa, ba san bɔ'ɔra ba bi'isum. Kitenge fuo la mɛ, ba tare bɔ'ɔra la pugetɔ. Ba ta'am mɛ dikɛ ba lɔ taaba di'a tebule zuo. Pɔgesi san kiŋɛ kulega ti ba sɔ, ba ni dikɛ la fuo la lɔ ba si'a ɔɔrɔ zuo. Kitenge fuo la mɛ, ba ta'am dikɛ lɔ dangoone ti la iŋɛ suŋa. Kitenge fuo wa, nɛrewoo mi ka Afirika tiŋa wa za'a mɛ. Ba tare kitenge fuo wa ita la 'hoodies, kuresɛ la tampɔɔ duma.