So'ose paɛ yelezuo la

Ko'om kɛ'a la dugelegɔ

Ze'ele Wikipiidiya

Ko'om ki'a la dugelegɔ de la malema n de nimmu'urɛ malema bɔna Atibirefareŋa so'olum la puan ti ba tara malena ti la suŋera ba ba vom puan bii ba daari woo vom yɛla puan.

Budaanɛ malema zo'e zo'e n boi Farefari tiŋa de la ko'om ki'a la dugelegɔ. Ŋwana ni dɛna la sɛla ti budibeto la ni iŋɛ ba vom puan ti la pa'alɛ ti tu nyaa de la budaasi. Di vuurɛ de la, tu nyaa wan ta'am lagum tuna budaa tuuma n de si'a tiŋa la puan. Dagi la budibeto la ma'a dee pɔgesi me lagum kɛ'ɛra Ko'om mɛ dee ti la san ta dɛna ti ka dugelɛ ti buuri la nyaa ni lagum suŋɛ ti ba dugelɛ ti yire la le malum tara imma'asum la pupeelum.

Ba ta’am nyaa yese ta mɛ yire, to'e zi'an kɔɔra, di pɔga dɔgera kɔma, zɛ kum bii ba kãabɛ bagerɛ. Malema wa ni pɔsɛ la Sapɔɔlegɔ beere ti yizuto kiinduma la ni lagesɛ sɔsɛ baŋɛ dabeserɛ la kiinsɛka yire ti ba wan malum malema la. Di daarɛ la san paɛ, ba ni lagesɛ budibeto la mɛ ti bia woo tara pɛɛfɔ la wulepaalega ti ba lagum la kiibekɛgesi la kiŋɛ duŋɔ daana yire. Duŋɔ daana la ni dɛna la nɛremina bii aduma yaaba n tabelɛ ku saana laɛ gee nyaa malum dugelegɔ malema la ti di nyaa dɛna bagerɛ bɔna a yire.

Duŋɔ daana la ni tari nɛreba la paɛ la saana yɔɔ la zuo ti bia woo dikɛ ka pɛɛfɔ vurɛ bini ti la pa'alɛ ti ba me lagum ku nɛra la mɛ. Bala ti la nyaa ni nara ti ba dugelɛ ti la dɛna malema n wan duuse zube'o la basɛ gee ti ba pɔsɛ ba vom paalemɔ. La me ni kelum pa'alɛ ti ba nyaa de la budaasi tiŋa la puan lɔgesera yɛla asi'a gee tana asi'a maala ti sum bɔna ba vom puan. Malema la de la budibeto malema dee pugela me san bɔna bini dee ka tara imma'asum, ka duma me nari ti ka lagum malum malema la mɛ nyɛ imma'asum.

Ko'om kɛ'a la dugelegɔ sɔa la ba’am zo'e mɛ ti tu kan ta'am tɔgɛ a ba'asɛ. Fu san ku nɛra see ti fu duma dugelɛ, fu mi mɛ dee ku e bii fu ka mi dee ku e see ti fu dugelɛ. Nɛra me ta'am bĩ'ira ti ba yeti see ti a duma kɛ̃ Ko'om dee ti bã'a la nyaŋɛ basɛ. Ya san kiŋɛ zɛberɛ ti ya ta zɛbɛ, zɛberɛ la san ta ba'asɛ dee ti fu ka ki dee nyaŋɛ paam yire, see ti fu dugelɛ, beni zuo, ziim sige tiŋa la puan mɛ.

Budaa pɔga san pa la puurɛ ki see ti budaa la dugelɛ beni zuo a ku la pɔka la bia. A wan iŋɛ la bala dee nyaa ta’am gu'ura a yire la suŋa. La pa’alɛ ti bia la de la bunkutɛ ka ma la vom puan.

Budibeto yuum doli bini zamesera la budaantuuma magesɛ wuu yire mia, pɛɛma tĩa, kua la gu'ulegɔ, miirɛ la goen kɛ'a maasegɔ. La yuum basɛ ti budibeto tara tumisi suŋa mɛ magesɛ wuu zɛberɛ bii giregiri itegɔ puan.

Kɔma yuum ni bi lebege la nɛrevɔɔsɛ mina ba buuri malema dɔla, mina yelesi'a n nari ti ba lɔgesera, mina folese'ere ti ba wan doose tari dia kule yire ti pɔka la kɔma di gee gu'ura yire la suŋa suŋa ti la da dɛna nyanɛ bɔ'ɔra sɛba n iti malema la, la budaasi wuusa. Sɛba n nyaŋɛ malum malema la ti ba yi’ira budaasi dee ti sɛba n ka malum la dɛna pɔgesi.

La yuum de la sɛla ti budibeseto n nyaŋɛ malum malema la tara ŋwɛ'ɛra ba nyɔ'ɔrɔ gee yɛta yeti, bama de la budaasi.

Malema la ni ta'am ta ta'asɛ bã'asi mɛ yese la ba ni kɔ'ɔm ita a ɔɔrɔ beere la.

Budibeto la ni lagum zamesera la ba wan iŋɛ se'em gu bamisi zɛberɛ puan. Ŋwana ta'am dɛna