Pierre Thiam
| naaŋɔ | male |
|---|---|
| country of citizenship | Senegal |
| given name | Pierre |
| family name | Thiam |
| place of birth | Dakar |
| occupation | cook, author |
| educated at | Université Cheikh Anta Diop |
Pierre Thiam de la Senegal digugera (Chef), gungulesa la social activist. Nɛreba zo'e zo'e mi e la a tara la West Afirika diisi paara dunia za'a.[1]
Kɛ'ɛra California, Thiam de la mina n pɔsɛ Pierre Thiam tigere, mina n sɔi Teranga dia zi'an bɔna New York City la Yolélè foods. Ba pɔsɛ Yolélè wa la 2017 yuunɛ la puan, la de la zisuŋa bɔna fonio,n de Afirika zi'an.[2] Le pa'asɛ, pɔsera 2015 yuunɛ la puan, Thiam tum mɛ dɛna nɛŋadaana bɔna dia zi'an n toe nyɔɔrɛ dɛna dia zi'an Nok Alara dinɛ bɔna Lagos, Nigeria gee mi kelum dɛna mina n biseri Pullman Hotel n boi Dakar, Senegal.[3][4] Thiam yese duka gɔnɔ mɛ zo'e zo'e bɔna Siibenya'aŋa 2024 yuunɛ la puan, ti ba dikɛ mɛ pa'alɛ kɛ'ɛsɛ zi'an puan yesera James Beard Foundation Awards.[5]
A Vom Yɛla
[demese | demesego zia]Thiam dɔgum zi'an de la Dakar Senegal ti a zo'o la bilam. A sukuu la Cheikh Anta Diop University ta to'e ayia degree bɔna "Chemistry la Physics puan. Bɔna 1988 yuunɛ la puan, sukuu yuun yu mɛ yesera sukuu kɔma daaŋɔ iŋa Thiam yuun kiŋɛ la United States yuunɛ n yuun ta yelege la ti a toŋɛ zamesegɔ la gee a yuun ta nyɛta a miŋa la New York City, bilam ti a pɔsɛ tuna bɔna diisi duka zi'isi. Tara Afirika wa diisi kina bilam za'a yuun bo e la fole ti a ta nyɛ yɔ'ɔ ti a tuna bɔna Boom Restaurant bɔna New York 1997 yuunɛ la puan.[6][7]
Leebego Tuuma Yɛla
[demese | demesego zia]2001 yuunɛ la puan, Thiam yuun pɔsɛ la amiŋa dia duka zi'an, Yolélè bɔna Bed- Stuy Brooklyn n boi New York zi'an ti fu wan nyɛ diisi n ze'ele Afirika gee tara nyɛlum.[8] A yuun le yu'ɛ zi'an kayima bɔna "Le Grand Dakar" 2008 yuunɛ la puan. Ba yuun ta pɔsɛ pagera Brooklyn duma wa la, Thiam yuun yu'uka la Pierre Thiam Group diisi la daam zi'an n yuun basɛ ti Afirika yu'urɛ yesera.[9] Dɔla tuuma zi'isi wa puan, Thiam le you la Teenage Restaurants ti bayi bɔna New York tiŋa gee lebe tuna dɛna mina ti nɛreba wan nyɛta bɔna dia duka zuo bɔna Non n de Alara Lagos, gee kelum suŋɛ maala Afirika diisi bɔna a tuuma zi'an la n de Yolélè CPG,lagum tuna la Brooklyn Brewery's Garrett Oliver tara Afirika zɛɛrɔ duma dugera.[10]
Yese 2017 yuunɛ la puan, Thiam dɔla Yolélè diisi puan, nɛreba mi e ti a maala la fonio diisi bɔna United States. Fonio de la diimisa ki ti ba kiŋɛ ta tari ba ze'ele Mali, Togo, Burkina Faso, Gaana la Senegal.[11] Thiam tari sirasakirɛ ti a san dikɛ tu bunbuula wa pa'alɛ dunia za'a la wan suŋɛ ti Afirika ku'a yeeleŋɔ tole nɛŋa.[12] A puti'irɛ wa yuun de la sɛka n wan suŋɛ ti zɛkɛ Afirika kaariba sɛba ti tuuma n tole ba tuuma ka tole nɛŋa yesera la nasaa duma tuuma bii yɛla.[13][14]
A Suŋerɛ Tuuma Tuulum
[demese | demesego zia]Thiam yu'urɛ yese dɛna la iŋa n suŋeri nɛreba la iŋa n tari a tuunɛ la tari suŋerɛ se'em bɔ'ɔra dunia. 2022 yuunɛ la puan, Thiam la apɔga Lisa pɔsɛ la tigere ti di yu'urɛ dɛna Non-Profit L+P Foundation ti ba suŋɛ ti diisi n tari imma'asum bɔ'ɔra buuri la tinsi.[15] A mi kelum dɛna la mina n suŋeri kaareba la disɛba ti tu tara tuna nyɛta tuuma bɔna Afirika gee suŋera dia bɔŋa yɛla. Dɔla a tuuma zi'an Yolélè, Thiam tari Fonio yese tuma nɛresabehe tiŋa wa mɛ tari kiŋɛ solemitinsɛka ti ba yi'ira United States, suŋɛ basɛ ti suŋerɛ wa'am Afirika zi'an ti ba kɔɔra ki wa. Fonio de la diimisa dia gee ti ba me bisɛ yeti tuma Afirika duma ma'a n nari is.[13][16]
Put'iira Asi'a
[demese | demesego zia]Kɔ'ɔm ze'ele a duka tuuma wa paɛ zina beere wa, Thiam suŋɛ gunguleseba mɛ zo'e zo'e ti ba sɛba dɛna: Yewande, Komolafe, la Serigne Mbaye n ze'ele Dakar NOLA n boi New Orleans tiŋa puan.[17] Thiam tabelɛ dugɛ bo Morocco duma tiŋa naba mɛ, French duma zuo daana, Emmanuel Macron, UN duma gulesa kɛka Ban Ki Moon.[18][19] A miŋa gulesɛ la gɔnɔ tunaasi gee pooren gɔŋɔ la yu'urɛ de la “Simply West African" ti ba dikɛ ku uese nyiŋa bɔna 2023 yuunɛ la puan.[20]
A Miŋa Vom Yɛla
[demese | demesego zia]Thiam boi la California tiŋa puan la a pɔga Lisa Katayama la ba pɔyɔɔsi bayi, Naia la Marie Aissé.[17][18]
Gɔnɔ
[demese | demesego zia]•Thiam, Pierre (2008). Recipes from the Heart of Senegal. Lake Isle Press. ISBN 1891105388.
•Thiam, Pierre; Sit, Jennifer (2015). Modern Senegalese Recipes from the Source to the Bowl. Lake Isle Press. ISBN 9781891105555.
•Thiam, Pierre (2019). The Fonio Cookbook An Ancient Grain Rediscovered. Lake Isle Press. ISBN 9781891105692.
•Thiam, Pierre; Katayama, Lisa (2023). Simply West African: Easy, Joyful Recipes for Every Kitchen. Clarkson Potter. ISBN 978-0593578025.
Naasegɔ duma yɛla (Recognitions)
•2024: Thiam was inducted into the Cookbook Hall of Fame by James Beard Foundation Awards.[19]
Na'asegɔ
[demese | demesego zia]- 2024: Thiam was inducted into the Cookbook Hall of Fame by James Beard Foundation Awards[20]
Viisegɔ Gɔnɔ
[demese | demesego zia]- ↑ https://africasacountry.com/2013/04/we-launch-our-new-series-on-the-people-shaping-african-cuisine-with-chef-pierre-thiam
- ↑ https://www.bonappetit.com/story/fonio-pierre-thiam
- ↑ https://www.thrillist.com/lifestyle/san-francisco/pierre-thiam-day-off-berkeley
- ↑ https://jordantimes.com/news/features/street-food-fine-dining-lagos
- ↑ https://www.eater.com/24173865/james-beard-foundation-awards-2024-media-winners-cookbooks-journalism
- ↑ https://www.bbc.com/travel/article/20240202-a-west-african-ode-to-a-spicy-and-tangy-chicken-dish
- ↑ https://www.csis.org/analysis/cooking-storm-dakar-brooklyn
- ↑ https://www.esquire.com/food-drink/food/a60007794/chef-pierre-thiam-teranga-fonio/
- ↑ https://ediblemanhattan.com/progressives/how-chef-pierre-thiam-used-native-grain-fonio-to-change-narrative-of-west-african-cuisine/
- ↑ https://www.forbes.com/sites/dontse/2024/05/03/why-a-james-beard-awarded-brewmaster-wants-the-future-of-beer-to-be-an-ancient-grain/
- ↑ https://vegnews.com/pierre-thiam-fonio-west-african-grain
- ↑ https://vegnews.com/pierre-thiam-fonio-west-african-grain
- ↑ 13.0 13.1 https://genevasolutions.news/explorations/11-african-solutions-for-the-future-world/fonio-the-seed-of-the-universe-that-could-revolutionise-african-agriculture
- ↑ https://www.theguardian.com/money/2014/feb/09/fonio-quinoa-senegal-africa-harlem-restaurant
- ↑ https://www.gastrodiplomacy.world/
- ↑ https://imagine5.com/high_five/what-is-fonio-pierre-thiams-african-grain/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre_Thiam#cite_note-22
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre_Thiam#cite_note-21
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre_Thiam#cite_note-:1-23
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Pierre_Thiam#cite_note-:1-23