Tanzania. Masterworks of African Sculpture
Tanzania Masterworks of African Sculpture (German: Tanzania. Meisterwerke afrikanischer Skulptur; Swahili: Sanaa za Mabingwa wa Kiafrika) yuun de la art n pa'alɛ yaabeduma yɛla Afirika sculpture duma n ze'ele Mainland tiŋa n de nanawa Tanzania. Ba anɛɛpeelum wa yuun iŋɛ la 1994 bɔna Hose of World culture bɔna Berlin n la Lerbachhaus meusum bɔna Munich, Germany bɔna yuu n dina miŋa puan. Yodina miŋa nɔɔ puan la yuun dikɛ la yetɔgum zo'e zo'e, la footo duma n la yɛla zo'e zo'e bɔna German la Swahili, la national language n boi Tanzania[1]
Gee tara sculpture n gani 400 n ze'ele n sɔi miŋa deelego zi'isi ze'eta Europe, US, la Afirika, ti deelego wa basɛ ti nɛreba zo'e zo'e nini n tɔgɛ la ba dɔɔrɔ tuuma zɛ'ɛta Tanzania. Ti dɔɔrɔ tuuma duam, ba loose ba ze'ele la zi'isi zo'e zo'e gee ti ba sɛba mi ze'ela Germany tiŋan na. Skuloture la n ze'ele zi'an bo yɔ'ɔ mɛ ti ba bisɛ gee sɔsɛ bisera tiŋa la buuri yɛla. Nanawa ka ana wuu daami sa la ti ba daa ni ka fole ti fu nyaŋɛ bo fu puti'irɛ yesera buuri lɔgerɔ zɛ'ɛta Tanganyika gee tuunɛ basɛ ti fu nyɛta la nɛreba puti'irɛ zɛ'ɛta East Africa dikɛ makera la Sub-Saharan Afirika[2]
The Exhibition
[demese | demesego zia]Ze'ele 29 Dawalega ta paɛ Saluregɔ7,1994, Berlin yire sɛka n de duniya buuri malema yuun dikɛ la Afirika lɔgerɔ deele peelum.[3] [4]. Deelegɔ kina nɔɔ ti ba yuun iŋɛ Sakutega 29, 1994 ta paɛ Tigere 27,1994 bɔna Lenbachhaus-Kunstbau Munich[5]. Ti ba yuun loe la 400 daamisa lɔgere ze'ele Tanganyika, East Afirika tiŋa n de nanawa Tanzania ti ba dikɛ nɛɛ peelum. Ti lɔgebana basɛba yuun ze'ele la Germany ti basɛba mi yuun ze'ele n sɔmiŋa duma zi'an na bɔna Europe, USA, n la Afirika[6].[7]
Ti nɛŋaduma sɛba n yuun na boi Germany East Afirika la, daamisa lɔkɔ seko woo n daani nara ti ba dikɛ biŋɛ suŋa daa ta bɔna la Germany la n sɔmiŋa duma zi'an[8].[9] Daaleŋa bɔ'ɔra tu beers buuri malem, bɔ'ɔra Afirika nɛreba magesɛ wuu lɔgeseto n ti ba nara ti ba dikɛ biŋɛ, ba dikɛ ba biŋɛ suŋa mɛ pɔsera 19th Century ha. San dagena ba deelego tuunɛ wa n boi Berlin la Munich, Skulptures yesera Tanzania tiŋa yuun ka basɛ ti nɛreba nyɛta ba tiŋa la lɔgerɔ zo'e zo'e bala[10][11]
Tu san le bisera Sculptures n ze'eti West Afirika, sɛba ti European nɛreba pɛgɛ ba magesɛ wuu Picasso, Braque la Apollinaire zɛ'ɛta 20th Century ha, gakerɛ n yuun boi dɔla East Afirika n yuun ka tara buuri malema lɔgerɔ[12].Ba yuun iŋɛ 1994 deelego n de East Afirika lɔgerɔ bɔna Germany, nɛŋa duma yuun boti ba dikɛ la lɔgerɔ n tara paŋa deele peelum ti nɛreba zo'e zo'e nyɛ. Ti ba skulpture tuunɛ wa Afirika nuo wa yuun ze'ele la Ethnological lasebaarɛ zi'an na[13]
The catalogue
[demese | demesego zia]528- pɛgerɛ la, ba nɛɛpeelum tuunɛ wa yuun iti mɛ dɔla lɔgerɔ la ŋwɔsum yesera la ba yuun nyɛ la sɔɔleŋa ze'ele ba nɛŋadaana Munich nɛra n de Maria Kecskési la Iris Hahner-Herzog. Gɔŋɔ la puan tari la European la American ethnologist la ba skulpture nɛreba basɛba n ze'ele Tanganyika.500 sabelega la pɛɛlega footo sculpture ze'ele nɛreba ayima ayima la tigere duma zi'an n lagum pa'asɛ bɔna gɔŋɔ mia puan[14]
Maria Kecskési: "Introduction"
Pɔsega zi'an la, Maria Kecskési, zuodaana bɔna Afirika yeelŋɔ Ethnological Museum bɔna Munich yuun pa'alɛ ba deelegɔ la voorɛ ze'ele tigere duma n bii Tanzania. Pa'ala ba ŋwɔsum sɛbo n bii buuri lɔgerɔ West la East Afirika. A yuun yi gee pa'alɛ la suŋa sɛka taaba n boi West la Central Afirika lɔgerɔ magesɛ wuu Nigeria la nanawa Democratic Republic of Congo. Gee nyaa yele ŋwana bɔna gɔviisera Gerald W. Hartwig gɔŋɔ mina n gulesɛ yeti East Afirika tari la ba lɔgerɔ fii wa n ka paɛ Afirikan tinsi[15]
- ↑ Our History - Kwame Nkrumah University Of Science and Technology (2016-03-05).
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-:12-2
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-:02-3
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-4
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-:22-5
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-6
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-6
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-8
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-9
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-11
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-:0-7
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-12
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-:0-7
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-13
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Tanzania._Masterworks_of_African_Sculpture#cite_note-14