So'ose paɛ yelezuo la

Tindaanduma Loosego Booŋo-Bɔgerigɔ tiŋa puan

Ze'ele Wikipiidiya

Tindaanduma loosego Bɔgerigɔ tiŋa puan. Tindaanduma loosego looseri dɔla buuri malema puan ti ba malena baŋera ani n wan sɔe dɛna Tindaana tiŋa puan, Tindaana la san koŋɛ a sũurɛ dee le a sɔyaabeduma zi'an ti a tã vo'ose. Farefari duma ni makɛ ye ti 'tiŋa woo la ka zombune' bala la Zuo, n wan pa'alɛ la Bagereba n looseri ba Tindaanduma se'em. Bagereba Tindaama bo la batɔka la ba nabiisi. Bagereba Tindaama kan ta'am di na'am bala nuu ti Bɔgerigɔ nabiisi kan ta'am di Tindɔɔnɔ. Bɔgerigɔ Tindaana yire la yuum de la yiyinɛ dee la yuum ta paɛ la saŋa ti Tindaana la kɔma nyaa zo'e ti kɔma la n zo'e la kan ta'am lagum bɔna yire ayima ma'an puan ti a dayɔkeenduma yuum pure fii fii de gee la a nu'usi Kãarɛ la ma'an. Bala la zuo, Tindaana yire la nyaa tari la yasi sitã. Tindaana la san koŋɛ a sũurɛ dee nyɛlegɛ kaam sigɛ tiŋa, kima la ni base mɛ ti a dayɔkeema sɔɛ ka'asa Ko'om la gura yuuma atã ti ba nyaa ta iŋɛ kuurɛ. Ba nyaa san ta ba'asɛ kuurɛ la ti Bagereba kima la za'an lagesɛ Ki ti ba lo'e ta dikɛ baga na ti a bugɛ baŋɛ nɛresɛka n wan waɛ Tindɔɔnɔ la kãabera ti guum lem gisera tiŋa la puan. Ŋwana wa za'an ti ba bãŋɛ la nɛresɛba ti tinganɛ la loe e ti a kaabera e, la ka pakɛ a duma tari ligeri bii a ka tari, a duma tari nɛreba bii a ka tari, nɛreba zoti aduma tiŋa la puan bii ba ka zoti e. Sɛla n pakɛ la de la, a duma wen dɛna pupɛɛla a wan ta'am bisera tiŋa la.

Baga la san ta bugera, la na dɛna la sɔbia n na gurɛ doore la ti yaabeduma nyaŋɛ naɛ la tinganɛ ti a loe mina n wan waɛ Tindɔɔnɔ la. Ba me san ta bugera bɔgerɔ la, tindaambiisi la woo na lebe la pooren dee gura san sɛka ti Kinkɛleŋa ta kaasɛ. Kinkɛleŋa san kelum butila, na kelum gura mɛ, ti la kelum buyi, ti ba kelum gura, butã puan la ti ba nyaa paara zagenurɛ la puan. Tindɔɔnɔ la n loe mina la san ta paara zagenurɛ la puan, tinganɛ la na kɔ'ɔm pĩ e ayɔpi'an ti a kɔ'ɔm lui tiŋa bipi ti budaasi guta, kɔma lagum ta'ɛ guta deti pɔgesi me nyaa kelena Kinkɛleŋa.

Ba nyaa san kelum bala ti a ta isege zi'ire ba nyaa kãbegɛ bugera dukɔ Ko'om la bo e ti a furegɛ kura atã de ti ba to'e Ko'om la. Tinganɛ la le yaabeduma n na ŋmɛ e ti lige la, bama la e n na ta tɔgera, ba san ta tɔgɛ ba'asɛ ti ba nyaa base e ti a pike. Tinganɛ la san ka loe fu daana de ti fu duma pɛregera, fu duma wan Ki dabesa atã daarɛ. Fu me san dɛna la mina n gurɛ doore la bugera la n parum loe mina ti fu buta de ti tinganɛ la ka loe aduma, a me wan Ki dabesa atã daarɛ.

Ba san ta ba'asɛ bala la za'an, mina ti Tindɔɔnɔ la loe e la nyaa ni bɔ la naafɔ ti ba ku pu'usɛ Tinganɛ la le yaabeduma la. Ba nyaa na ba'asɛ de vaɛ la Ziim la nɛ tɔnɔ mɛ winkinɛ ze'ele yiŋa ti a gura yire la la tiŋa la za'an ti asaala Ziim da sige tiŋa puan san dagena dusi ma'an. Ba nyaa ni dikɛ la gɔŋɔ la bo Tindaana la ti a tara zi'an dee zala a Zuurɛ pa'asɛ bugɛ muŋa.

Lɔgeseto ti Bɔgerigɔ Tindaana na tara; Zuurɛ, Wanɛ, Gɔŋɔ, leberɛ, Sua.