Mabel Dove Danquah
| naaŋɔ | female |
|---|---|
| country of citizenship | Ghana |
| birth name | Mabel Ellen Dove |
| given name | Mabel |
| pseudonym | Marjorie Mensah |
| date of birth | 1905, 1910 |
| place of birth | Ankara |
| date of death | 1984 |
| father | Frans Dove |
| mother | Eva Buckman |
| spouse | Joseph Boakye Danquah |
| languages spoken, written or signed | English |
| occupation | journalist, politician, gɔngulesera, short story writer |
| position held | Member of the 2nd Parliament of the Gold Coast |
| educated at | Annie Walsh Memorial School |
| work period (start) | 1931 |
| magnum opus | Anticipation, Payment |
| personal pronoun | L484 |
Mabel Dove Danquah (1905-1984) yuun de la Gold Coast nɛra n de lasebaarɛ bɔ'ɔra, Gɔmena nalɛgerɛ tuntuna la Gɔngulesera, nɛresabelega tiŋa puan pɔgesɛka n po tum tuundina wa puan. Wuu Francis Elsbend Kofigah n yuun gulesɛ se'em yɛsera Gaana Gɔnguleseba yɛla la "gee ti pɔgesi magesi wuu Efua Sutherland la Ama Ata Aidoo baŋe gulesera gɔnɔ la,ti Mabel Dove Danquah, pɔgesɛka n pɔsɛ zɛberi bɔ'ɔra pɔgesi la nɛŋa tɔlega yele, yuum pugum bɔna mɛ". A yuun digesɛ la 'pseudonyms' tɔka tɔka iŋɛ a lasebaarɛ gɔnɔ gulesegɔ puan ze'ele 1930 yuuma la puan: "Marjorie Mensah" n boi The times of West Africa; "Dama Dumas" n boi in Nɛresabelega tiŋa Bulika lasebaarɛ bu'a puan ; "Ebun Alkija" n boi Nigerian lasebaarɛ gɔŋɔ n de Daily Times; la "Akosua Dzstsui" n boi Ãnkara zaanuurɛ lasebaarɛ bu'a puan. A yuun de la yiadaana ti ba loe ti a bɔna wara yeleŋo Nɛresabelega tiŋa sansɛka ti Gaana yuun nan pugum ka to'e bamɛsi solemiisi nu'usin la. A tuuma puan ti a yuun basɛ la niɛ peelemi yɛsera 'self- governance puan.
A Pɔsega Vom Yɛla
[demese | demesego zia]Ba yuun dɔgɛ Mabel Ellen Dove la Ãnkara so'olum ti a ma yuun de la Osu pɔka n de kɔɔsera ti a sɔ me dɛna Sierra Leone tiŋa budaa yuun de Lɔya se'em n yuun de Gold Coast Bar zuudaana yiadaana. Mabel Ellen n yuun de yuuma ayoobi la ti ba yuun tari eŋa la a suurɔ kiŋɛ Annie Walsh Memorial school n boi Freetown, Sierra Leone tiŋa. A yuun le kiŋɛ England ta zamesɛ Sukuu diyima ti ba yi'ira ti Anglican Convent n boi Bury St Edmunds la St Michael's College n boi Hurstpierpoint tiŋa. Bilam ti a yuun loe tuunɛ ti ba yi'ira ti 'secretarial course' gee basɛ a sɔ n yuun boti ti a tum sɛla la ti ba yuun basɛ ti a lebe Freetown. E yuun boi bilam la, a pa'asɛ la de'endɛ'ɛniba tigere diyima ti ba yi'ira ti local dramatics society la yuun zamesɛ yɛla zo'e zo'e gee nyaa baŋe lebe Gold Coast na. A yuun nyɛ tuuma dɛna 'shorthand-typist' bɔna Elder Dempster zi'an yuun tum bini yuuma anii ti ba dikɛ e loŋe G.B Olivant, gee ti a baŋe ' lebege 'Manager' bɔna koosego tigere diyima ti ba yi'ira trading company n yuun de A G Leventis dinɛ.
Amiŋa Vom Yɛla
[demese | demesego zia]Fɔɔ Nambua 1933 yuunɛ la, Dove yuun ele la Gɔmena nalɛgera la 'historian' yu'urɛ n de J. B Danquah ti ba dɔgɛ bibidibela, Vladimir. Amaa a sira ele la yuun ka yue doose la Danquah n yuun ka boi a zi'an yuuma 1934-36 tiŋasuka puan la ti a yuun dɛna Gɔngulesera bɔ'ɔra Cape Coast England tiŋa puan la ti ba yuun basɛ taaba 1940 yuuma la puan tiŋasuka